ثبت برند- کارت بازرگانی- کد اقتصادی-رتبه شرکت- ایزو- جواز-طرح صنعتی

کلیات ثبت اختراع

 

اختراع محصول یا فرآیندیست كه راه نوین انجام کاری را ارائه می دهد یا راه حل فنی جدیدی را برای مشكل خاصی پیشنهاد می كند.

حق ثبت اختراع حــق انحصاری می باشد كـه در قبـال اختـراع ثبت شده به مختـــرع یا نمـاینده قانونی او اعــطا می‌یابد.

 

 

حق ثبت اختراع یا پتنت چیست؟

 

پتنت حمایت قانونـی از اختـراع را برای دارنده آن تأمین می‌كند. این حمـایت برای مــدت محـدودی (حداکثر بیست سال) در ازای افشای جزئیات اختراع برای عموم اعطا می‌گردد.

مورد اختراع را نمی‌توان بدون اجازه دارنده پتنت به صورت تجاری تولید كرد، استفاده یا توزیع نمود و به فروش رساند. به این نکته مهم باید توجه داشت که پتنت مجوز تولید محصول اختراعی نیست بلکه تنها دیگران را از تولید آن باز می دارد.

 

حقوق پتنت

 

حقــوق پتنت معـمولاً بعد از ارائه دادخواست از سوی دارنده آن به دادگاه، احقاق می شود. دادگاه در بیشتر نظام‌ها، شخص یا اشخاص نقض كننده حقوق پتنت را از این كار باز داشته و وی را مکلف به جبران خسارتهای وارده به صاحب حق اختراع می نماید.

همچنین چنانچه شخصی در دادگاه حق اعطا شده پتنت را به چالش كشیده و در این امر موفق شود، حق پتنت اعطا شده غیر معتبر شناخته خواهد شد. به عنوان مثال بتواند ثابت نماید که اختراع فاقد شرایط قانونی و لازم بوده است.

با انقضای دوره زمانی پتنت (حداکثر ۲۰ سال از زمان ثبت تقاضانامه) حمایت از اختراع پایان گرفته و استفاده از آن در اختیار عموم قرار می گیرد یعنی دارنده پتنت دیگر حقوق اختراع خود را دارا نمی باشد و هر شخصی می‌تواند از آن بهره برداری تجاری کند

دارنده پتنت حق دارد تصمیم بگیرد چه كسی می تواند در طول مدت حمایت، از اختراع بهره‌برداری نماید. و می‌تواند با عقد قرارداد اجازه یا لیسانس استفاده از اختراع را به افراد دیگر بدهد. دارنده پتنت همچنین می‌تواند حق اختراع خود را بطور كامل بفروشد كه خریدار، دارنده جدید آن اختراع شناخته خواهد شد.

 

فرمهای مربوط به ثبت اختراع (اظهارنامه)

 

  • این فرمها در ثبت اظهارنامه خوانده می شوند و جزو اوراق بهادار كشور می باشند. تقاضا کننده ثبت اختراع این فرمها را از واحد گردش اوراق بهادار در اداره كل ثبت شركت ها و مالكیت صنعتی در ۳ نسخه تهیه و آنها را تكمیل و امضا می نماید. این فرمها می بایست به زبان فارسی تنظیم شوند در شرایطی كه متقاضی نتواند فرمها را به زبان فارسی برگرداند باید  کاملا متن آن را به زبان انگیسی یا فرانسه تنظیم و خلاصه ای از طرح را به زبان فارسی تنظیم کند. بعلت اینکه فرمهای اظهارنامه محل كافی برای درج كلیه موارد خواسته شده را ندارد لذا مراتب بصورت ضمیمه به اظهارنامه الصاق می گردد.

 

 

توصیف اختراع

متقاضی ثبت در ایران باید مورد اختراع خود را در برگه های A4 بطور كامل و با ذكر تمامی جوانب توضیح دهد و سپس آن را در سه نسخه تنظیم و ضمیمه اظهارنامه مربوطه نماید.

 

نقشه های اختراع

 

  •  برای ارائه هرچه بهتر شرح اختراع، متقاضی ثبت اختراع می تواند از رسم نقشه کمک بگیرد. بعد از ترسیم نقشه با رعایت نکات زیر از کلیات نقشه سه نسخه تنظیم و ضمیمه اظهارنامه می نماید.

 

در ترسیم نقشه ها باید نكات زیر رعایت شود  

  • نقشه ها باید با مركب و از روی مقایس متری كشیده شود.

  • متقاضی ثبت اختراع یا وكیل قانونی او باید زیر نقشه ها را امضا نماید.

  • نقشه ها باید در كاغذهای ۳۴ سانتیمتر طول و ۲۲ سانتیمتر عرض تنظیم شود

  • در رسم نقشه ها باید فقط از یك روی كاغذ استفاده شود

 

ادعای مخترع

 

  •  در این قسمت متقاضی ثبت اختراع توضیحاتی در رابطه با چگونگی اختراع خود توضیح می نماید. یعنی اینكه اختراع انجام شده چه مشكلی را حل می نماید و چه را ه حل جدیدی را ارائه می نماید. در این قسمت متقاضی باید سه شرط ثبت اختراع یعنی جدید بودن، ابتكاری بودن و صنعتی بودن مورد اختراع خود را بطور كامل توضیح دهد و همچنین میزان حمایت ناشی از حق ثبت اخترا ع را مشخص نماید. ادعای مخترع باید در سه نسخه تنظیم و به امضای خود شخص یا وكیل قانونی او برسد و ضمیمه اظهارنامه شود.

  • فتوكپی شناسنامه مخترع یا مخترعین

  • قبض صندوق اداره كل ثبت شركت ها و مالكیت صنعتی حاكی از پرداخت وجوه لازم

 

در چه صورت می توان تقاضای ثبت اختراع داشت؟

  • ابداع هر محصول صنعتی جدید.

  • کشف هر وسیله جدید با اعمال وسایل موجوده به طریق جدید برای تحصیل یک نتیجه با محصول صنعتی یا فلاحتی.

ماده ۳۶ قانون مزبور نیز در مورد جنبه اعلامی بودن ثبت و عدم نیاز به بررسی صحت ادعای مخترع چنین مقرر می دارد : ورقه اختراع به هیچ وجه برای قابل استفاده بودن و یا جدید بودن و یا حقیقی بودن اختراع سندیت ندارد و همچنین ورقه مزبور به هیچ وجه دلالت بر این نمی کند که تقاضا کننده یا موکل او مخترع واقعی می باشد و یا شرح اختراع یا نقشه های آن صحیح است و اشخاص ذینفع می توانند نسبت به موارد مزبور در محکمه ابتدایی تهران ( دادگاه عمومی فعلی) اقامه دعوی کرده و خلاف آن را ثابت نمایند.»

 

تقاضا و نحوه ثبت اختراع :

در حقوق ایران اختراع یا اکتشاف در رشته های مختلف صنعتی یا فلاحتی به کاشف یا مخترع حق انحصاری می دهد به شرط آنکه اکتشاف یا اختراع مزبور طبق قانون در اداره مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسیده باشد. مخترع یا مکتشف باید حق استفاده انحصاری از اختراع خود را برای مدت محدود داشته باشد تا هم حق او محفوظ بماند و هم حق اجتماع، و این مدت از لحاظ قانون ایران بنا به تقاضای مخترع ممکن است ۵، ۱۰، ۱۵ یا ۲۰ سال است.

 

نکته بسیار مهم که رعایت نمی شود:

پس از بیست سال به شرط پرداخت اقساط سالیانه از انحصار مخترع خارج می شود و به تصرف اجتماع در می آید. علاوه بر آن اختراع باید در مدت حداقل ۵ سال به طور عملی استفاده شود در غیر این صورت انصراف از استفاده محسوب می شود.

بنا به ماده ۲۷ قانون ثبت اختراع هر کسی که ادعای ابداع هر نوع محصول صنعتی جدید و کشف هر وسیله جدید یا اعمال وسایل موجود به طریق جدید برای رسیدن به یک نتیجه یا محصول صنعتی یا فلاحتی باشد می تواند تقاضای ثبت نماید.

 

عدم پذیرش تقاضای ثبت اختراع :

در شرایط زیر تقاضای ثبت اختراع نمی تواند پذیرفته شود.

  •  نقشه های مالی

  •  هر اختراع یا اکتشاف که مخالف انتظام عمومی و برخلاف عفت عمومی و یا مخالف حفظ سلامت عمومی باشد.

  • فرمولها و ترکیبات دارویی

 

کسی که پس از ثبت ، از حق انحصاری اختراع خود استفاده کنند بایستی هر سال حق الثبت قانونی خود را به صندوق ثبت پرداخت نمایند .

این امر نشان دهنده تمایل صاحب اختراع به ادامه حق انحصاری اختراع خود است در غیر این صورت ورقه اختراع ، پس از انقضای ۳ ماه (برای مهلت پرداخت اقساط) و ۳ ماه دیگر به عنوان آخرین مهلت ( با پرداخت دو برابر حق الثبت) ، از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.

علاوه بر این مخترع بایستی تا ۵ سال پس از تاریخ ثبت اختراع خود آن را برای استفاده عموم عرضه نماید. در غیر اینصورت اختراع او باطل شده و دیگر نمی تواند از آن بهره مند شود.

صاحب ورقه اختراع می تواند مالكيت و یا امتیاز استفاده از حق اختراع خود را کلا یا جزیی به دیگری منتقل نماید. مشروط به آنکه معامله طبق سند رسمی انجام شده و در دفتر نیز به ثبت برسد وگرنه معامله مذکور نسبت به اشخاص ثالث معتبر نخواهد بود .

هرگاه معامله در خارج از ایران انجام شود زمانی در ایران نسبت به اشخاص ثالث معتبر خواهد بود که در اداره ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسیده باشد.

هرگاه ورقه اختراع از طریق ارث منتقل شده باشد مالک جدید زمانی می تواند از مزایای قانون ثبت علامت تجاری و اختراعات بهره مند شود که انتقال مزبور را به ثبت رسانیده باشد.

 

مدارک لازم برای ثبت اختراع :

  • تنظیم اظهارنامه مورخ و امضا شده

  • طبق نمونه های چاپی در ۳ نسخه با نکات مندرج در ماده ۲۲ قانون ثبت علامت واختراعات به زبان فارسی . اظهارنامه باید دارای ضمائم مقرر در ماده ۲۳ قانون ثبت علامت و اختراعات حاوی موارد ذیل باشد:

  • توصیف مشروح اختراع و یا وسیله جدیدی که برای آن تقاضای ورقه اختراع می شود در ۳ نسخه.

  • نقشه هایی که برای فهم توصيف مزبور لازم می باشد در ۳ نسخه .

  • قبض صندوق اداره ثبت اسناد حاکی از پرداخت وجوه مذکور در ماده ۳۲ قانون ثبت علامت و اختراعات .

  • وکالتنامه ، در صورتی که اظهارنامه توسط وکیل تسلیم شده باشد.

  • رعایت مواد ۲۴ و ۲۵ و ۲۶ و ۲۷ آیین نامه مزبور راجع به زبان خارجی و مقیاس نقشه ها و نحوه توصیف اختراع.

مراحل ثبت اختراع :

  • شعبه مزبور پس از دریافت اظهارنامه و ثبت و تطبیق نسخ آن نسخه دوم را پس از تایید به متقاضی به عنوان رسید مسترد می دارد. متصدی شعبه مکلف است که ظرف مدت ۱۵ روز اظهارنامه و ضمائم مربوطه را مورد بررسی قرار داده و در صورت داشتن نواقص ، مراتب را به طور کتبی به متقاضی اعلام نماید. در صورتی که شخص متقاضی مقیم ایران باشد ، ظرف ۲ ماه و اگر در خارج باشد ظرف ۶ ماه (با حق یکبار تمدید مهلت ) باید در مورد رفع نقص مزبور اقدام نماید. در غیر این صورت اظهارنامه مورد نظر مردود شناخته شده و متقاضی فقط می تواند در این مورد با استناد به ماده ۲۹ قانون ثبت علامت و اختراعات به دادگاه عمومی اعتراض نماید

  • در صورتی که اظهارنامه صحیح و قانونی تشخیص داده شود ، اختراع در دفتر مخصوصی با رعایت مواد ۳۰ تا ۳۳ قانون ثبت علامت و اختراعات به ثبت می رسد.

  • هر تغییر یا تکمیلی که در مدت اعتبار ورقه اختراع مربوط به اختراع مورد نظر رخ دهد ، تابع مقررات درج شده در مواد ۲۳ و ۲۴ قانون ثبت علامت و اختراعات خواهد بود. طبق ماده ۳۵ قانون ثبت علامت و اختراعات برای تغییر یا تکمیل، ورقه اختراع در تکمیل ورقه اصلی صادر می گردد و ورقه تکمیلی جدید تابع مقررات حاکم بر ورقه اصلی خواهد بود .

  • ضمنا مدت اعتبار ورقه تکمیلی نمی تواند از مدت اعتبار ورقه اصلی تجاوز نماید.

هزینه ثبت اختراع :

هزینه ثبت اختراع به شرح زیر تعیین گردیده است :

  • حق الثبت اظهارنامه اختراع برای متقاضیان غیرایرانی بدون احتساب بهای ورقه سی و پنج هزار ریال .

  • حق الثبت اختراع برای متقاضیان غیرایرانی در ده سال اول علاوه بر حق الثبت اظهارنامه درست هزارریال .

  • حق الثبت اختراع برای متقاضیان غیر ایرانی در ده ساله دوم علاوه بر حق الثبت اظهارنامه پانصدو پنجاه هزارریال

  •  حق الثبت معاملات و انتقالات مربوط به اختراع مطابق تعرفه حق الثبت اسناد رسمی خواهد بود. .

  •  ودیعه مربوط به دادخواست اعتراض برای غیر ایرانی ها چهل هزار ریال.

  • حق الثبت هر تغییر در اختراع برای غیر ایرانی ها چهل و پنج هزار ریال .

حق الثبت انتقال اختراع وسیله ارث مقطوعا پنجاه هزار ریال

 

اعتراض به ثبت اختراعات :

  • ثبت اختراع که در روزنامه رسمی منتشر می گردد به اشخاص ذینفع حق می دهد که به دادگاه رجوع کرده و تقاضای صدور حكم بطلان ورقه اختراع را در موارد زیر بنمایند .

  • اختراع جديد نباشد.

  • اختراع مخالف ماده ۲۸ قانون صادر شده باشد. است .

  • اختراع مربوط به طريقه علمی صرف بوده و عملا قابل استفاده صنعتی با فلاحتی نباشد.

۵ سال از تاریخ صدور ورقه اختراع گذشته و اختراع به موقع استفاده عملی گذاشته نشده باشد

 

مواردیكه را كه در ایران نمی توان به ثبت رساند عبارتند

 

  1. نقشه های مالی

  2. اختراعاتی كه خلاف نظام عمومی و برخلاف عفت عمومی باشد

  3. فرمول و تركیبات دارویی

در كلیه مراحل ثبت اختراع در ایران حضور خود شخص متقاضی الزامی نمی باشد، بلكه وكیل قانونی اومی تواند مدارك لازم را تهیه و تكمیل نماید. در این صورت باید تقاضانامه همراه با اصل وكالتنامه با رونوشت یا فتوكپی برابر اصل شده ضمیمه اظهار نامه گردد.

 

 

 

Comments are closed.